Hakan Çağan
Doğal boyama ve geleneksel tekstil sanatları alanında araştırmacı, uygulayıcı ve eğitmen
Hakan Çağan, doğal boyama ve geleneksel tekstil sanatları alanında çalışan bir araştırmacı, uygulayıcı ve eğitmendir. 1981 doğumlu olan Çağan, halı, kilim ve tekstil üretiminden gelen deneyimini bitkisel boyaların araştırılması, boya reçetelerinin geliştirilmesi ve elde edilen renklerin haslık testleriyle değerlendirilmesi üzerine yoğunlaştırmıştır.
2006 yılından bu yana Prof. Dr. Mustafa Genç’in öğrencisi ve çırağı olarak doğal boyama geleneği içinde yetişmiştir. Halı ve kilim alanındaki ön lisans eğitiminin ardından Süleyman Demirel Üniversitesi’nde Geleneksel Türk Sanatları alanında lisans ve yüksek lisansını tamamlamış; yüksek lisans araştırmasında Mustafa Genç’in reçetelerini ipekli kumaşlara uygulayarak renk haslıklarını incelemiştir.
Yün yıkama fabrikalarında yöneticilik, tekstil tasarımı ve halı desinatörlüğü görevleriyle üretimin her aşamasını yakından tanımıştır. 2022’den beri İzmir Olgunlaşma Enstitüsü’nde yürüttüğü eğitim ve uygulama çalışmalarında geleneksel boyama bilgisini kayıt altına alınan reçeteler ve laboratuvar ölçümleriyle buluşturmaktadır; bu çalışmalarda 100 doğal boya reçetesi oluşturulmuştur.
İpekli kumaşlarda doğal boya reçeteleri ve pamuklu dokumalarda kökboya üzerine hakemli makaleleri bulunan Çağan, Türkiye’de ve yurt dışında doğal boyama etkinliklerine katılmakta; bitkiden renge uzanan bilgiyi yeni kuşaklara aktarmayı çalışmalarının merkezinde tutmaktadır. 2026 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı olarak kayıt altına alınmıştır.
Natural Dye ile bu birikimi, özenle hazırlanmış doğal boyarmaddeler olarak boyacılara ve el sanatları meraklılarına ulaştırmaktadır.
Akademik kayıt (ORCID): 0000-0003-1431-5487
Eğitim, Deneyim ve Çalışmalar
2006’dan bugüne kronolojik sırayla.
-
2006 · Ön Lisans
Afyon Kocatepe Üniversitesi · Dinar Meslek Yüksekokulu
Halı ve Kilim programı.
-
2006 · Usta – Çırak
Prof. Dr. Mustafa Genç’in öğrencisi ve çırağı
2006’dan bu yana doğal boyama geleneği içinde, hocası Prof. Dr. Mustafa Genç’in yanında yetişmektedir.
-
2007 · İş Deneyimi
Fabrika Müdürü · Nazlım Kamer Yün Yıkama Fabrikası
Yünün yıkanması ve boyamaya hazırlanması süreçlerinin yönetimi.
-
2009 · İş Deneyimi
İşletme Sahibi · Merinos Yün Yıkama Fabrikası
Kendi yün yıkama işletmesinin kurulması ve yürütülmesi.
-
2011 · İş Deneyimi
Tekstil Tasarım · Karaçetin Metal Plastik ve Tekstil San. Ltd. Şti.
Tekstil ürünleri için tasarım çalışmaları.
-
2014 · İş Deneyimi
Desinatör · Atlantik İplik ve Halı San. Tic.
Halı desenlerinin tasarımı ve üretime hazırlanması.
-
2019 · Etkinlik · Katar
Yunus Emre Enstitüsü Katar — Katara Türk Sanatları Tanıtım Etkinliği
Doğal boyama tanıtımı ve uygulaması.
-
2020 · Lisans
Süleyman Demirel Üniversitesi · Güzel Sanatlar Fakültesi
Geleneksel Türk Sanatları Bölümü, Halı, Kilim ve Eski Kumaş Desenleri Anasanat Dalı.
-
2021 · Festival · İstanbul
22. İstanbul Büyükçekmece Sanat Festivali
Doğal boyama ve ekoprint uygulamaları.
-
2022 · Yüksek Lisans
Süleyman Demirel Üniversitesi · Güzel Sanatlar Enstitüsü
Geleneksel Türk Sanatları. Tez (danışman İlker Öztürk): Mustafa Genç reçetelerinin ipekli kumaşlarda uygulanması ve haslık testleri; reçetelerin yüksek yaş ve kuru sürtünme haslığı verdiği belirlendi.
-
2022 · Makale · İlker Öztürk ile
Doğal Boyamada Mustafa Genç Ekolü ve Bazı Reçetelerinin İpekli Kumaşlarda Uygulanması ile Haslık Testlerinin Yapılması
International Journal of Social and Humanities Sciences Research (JSHSR), 9(86), 1653–1662. Makaleye git (DOI) ↗
-
2022 – Günümüz · Eğitmen · İzmir
İzmir Olgunlaşma Enstitüsü
Doğal boya araştırma ve uygulama merkezinde farklı reçetelerin uygulanması ve kayıt altına alınması. Haslık Testleri Laboratuvarı’nda dayanıklılık, sürtünme, su, ısı ve ışık haslığı analizleri.
-
2024 · Makale · Şule Aydın ile
İzmir Olgunlaşma Enstitüsü’nde Dokunan Pamuklu Kumaşların Kökboya ile Boyanması ve Haslık Sonuçları
Premium E‑Journal of Social Sciences (PEJOSS), 8(46), 1222–1228. Manisa Kırkağaç’tan temin edilen kökboyanın Enstitüde dokunan pamuklu kumaşlarda kullanımı. Makaleye git (DOI) ↗
-
2024 · Etkinlik
VII. Türk Dünyası Kadın ve Moda Haftası
Doğal boyamacılık uygulamaları.
-
2025 · Uluslararası Sempozyum · Bildiri
Anadolu’nun Doğadan Gelen Renkleri: Köklerin Boyası Sempozyumu
Bildiri: “Anadolu’nun Doğadan Gelen Renkleri Köklerin Boyası” tema kapsamında uygulanan reçetelerin incelenmesi. Sempozyumda eserleriyle de yer aldı.
-
2026 · Laboratuvar Analizi
Genç Siyahı — haslık ve renk analizleri
“Kökboyamada (Doğalboya) Siyah Renk Elde Etmede Yeni Bir Yöntem: Genç Siyahı” başlıklı çalışmanın numunelerinin sürtünme ve renk değerlendirme analizleri, İzmir Olgunlaşma Enstitüsü Haslık Testleri Laboratuvarı’nda.
-
2026 · Bilimsel Toplantı
Edirne Kırmızısı Bilimsel Değerlendirme Toplantısı
Toplantıya katkı sunan uzmanlar arasında yer aldı.
-
2026 · Kültürel Miras
Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı
T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı olarak kayıt altına alındı.
Projeler ve Çalışmalar
Kültürel mirası korumaya, doğal boyamacılığı öğretmeye ve yaygınlaştırmaya yönelik projeler.
- Proje · Konya / Sarayönü
Kökboya – Lâdik Halısı Üretim ve Ar‑Ge Merkezi
Lâdik halısı dokumacılığını ve kökboya temelli doğal boyamacılık bilgisini bilimsel yöntemlerle yeniden yapılandırmayı amaçlayan proje: yöredeki boya bitkilerinin etnobotanik tespiti, yün ipliklerin geleneksel reçetelerle boyanıp belgelenmesi ve usta–çırak modeliyle yeni dokuyucuların yetiştirilmesi.
- Proje · İzmir · Somut olmayan kültürel miras
İzmir Olgunlaşma Enstitüsü — Doğal Boyamacılığın Eğitimi ve Yaygınlaştırılması
İzmir ve çevresindeki doğal boyar kaynakların envanterinin çıkarılması, uygulamalı eğitim programı, boyama atölyesi kurulumu, örnek ürün geliştirme, eğitim materyali, sergi ve tanıtım faaliyetleri.
- Proje · İzmir · SOGEP
Kadınlar için Dokuma ve Bireysel Gelişim Eğitimleri
Sosyal Gelişmeyi Destekleme Programı kapsamında 40 kadın düz kirkitli ve mekikli dokuma eğitimlerini tamamlayarak sertifika aldı; kurum bünyesinde Fiziksel Kumaş Analizi Laboratuvarı kuruldu.
- Eser · İstanbul
Sultanahmet Camii Halı İpliklerinin Boyanması
Sultanahmet Camii halısında kullanılan yün ipliklerin kök boya ve diğer doğal boyarmaddelerle boyanması.